بازاریابی چیست

+ تفاوت آن با فروش، تبلیغات، برندینگ و روابط عمومی

تعریف بازاریابی کمی سخت است؛ زیرا امروزه بازاریاب‌ها یک کار ساده انجام نمی‌دهد. آنها برای اینکه به هدف بازاریابی برسند وارد حیطه‌های مختلف می‌شوند و در همه‌جای کسب‌وکار حضور دارند.

شاید اگر از فردی که سال‌هاست کار بازاریابی می‌کند هم بپرسید که بازاریابی چیست نتواند به راحتی آن را تعریف کند. احتمالا به خاطر گستردگی فعالیت‌های بازاریاب است. بازاریاب در تمامی مراحل توسعه کسب‌وکار حاضر است؛ از تبلیغات بگیرید تا فروش و برندینگ.

در این مقاله بازاریابی را تعریف می‌کنیم و پس از آن از تفاوتش با تبلیغات، فروش، برندینگ و روابط عمومی می‌گوییم.

 

بازاریابی چیست

بازاریابی فرایند جذب مشتری یا مشتری بالقوه برای محصولات یا خدمات است. بازاریابی شامل تحقیق، تبلیغ، فروش و توزیع محصولات یا خدمات می‌شود.

 

هدف از بازاریابی چیست

بازاریابی یا مارکتینگ فرایند علاقه‌مندکردن افراد به محصول یا خدمات شرکت شما است. این کار از طریق تحقیقات بازار و درک علایق مشتری ایدئال اتفاق می‌افتد. بازاریابی همه‌ی جوانب یک کسب‌وکار، از جمله توسعه محصول، روش‌های توزیع، فروش و تبلیغات را مد نظر دارد.

 

در واقع، هدف اصلی بازاریابی جذب مصرف‌کنندگان به سوی برند است. چطور؟ از طریق پیام‌رسانی. در حالت ایدئال، این پیام‌ها برای مخاطبان هدف اطلاعاتی مفید و آموزشی خواهند بو د تا مخاطبان هدف به مشتری بالقوه تبدیل شوند.

بازاریابی سه کار انجام می‌دهد:

  • توجه بازار را جل می‌کند؛
  • مشتری را متقاعد می‌کند که محصول شما را بخرد؛
  • برای مشتری یک روش ساده ایجاد می‌کند که اقدام به خرید کند.

 

بازاریابی کجای کسب‌وکار است؟

جروم مک‌کارتی، استاد و نویسنده‌ی بازاریابی، در سال ۱۹۶۰، بازاریابی را با چهار P توضیح داد:

  • Product / محصول
  • Price / قیمت
  • Place /  مکان
  • Promotion / تبلیغ

در واقع این چهار مؤلفه نشان می‌دهند نشان می‌دهد که بازاریابی چطور در همه‌ی مراحل کسب‌وکار حضور دارد. این مدل جایگاه بازاریابی را برای کسب‌وکارها توضیح می‌دهد.

محصول

محصول چیزی است که قابل مبادله و استفاده باشد و شرکت می‌تواند برای رفع نیاز مشتری به او پیشنهاد دهد. محصول می‌تواند یک ایده، کالا یا خدمت یا ترکیبی از هر سه باشد.

اما اینکه یک کسب‌وکار می‌خواهد محصولی را تولید کند کافی نیست. بازاریابی در این مرحله با انجام‌دادن تحقیقات بازار به توسعه‌ی محصول کمک می‌کند. تیم بازاریابی با پیداکردن مخاطب هدف، انتخاب بازار فروش مناسب، پیداکردن پلتفرم مناسب برای بازاریابی و تبلیغات، یافتن روش‌های اصلاح محصول برای فروش بیشتر و صورت‌دادن پژوهش‌هایی برای فهم تجربه‌ی مصرف‌کننده وارد عمل می‌شود.

 

قیمت

قیمت مبلغی است که مصرف‌کننده برای استفاده از محصول باید پرداخت کند. تیم بازاریابی قیمت محصولات رقبا را بررسی می‌کند و یا با کمک روش‌هایی مثل نظرسنجی تخمین می‌زند که مشتری ایدئال شما حاضر است چه مبلغی را پرداخت کند.

اگر قیمت بیش از حد بالا باشد مشتریانتان از دست می‌روند و اگر خیلی پایین باشد به جای سود ضرر می‌کنید. بازاریابان با پژوهش و تجزیه و تحلیل، دامنه قیمت مناسب را پیدا می‌کنند.

قیمت محصول ممکن است با توجه به فاکتورهای زیر تعیین شود:

  • حاشیه‌ی سود مورد انتظار
  • بازار هدف و قدرت خرید مشتریان مورد نظر
  • اهداف مالی شرکت
  • قیمت رقبا و ارزش محصول
  • میزان اضافه‌قیمت برای نشان‌دادن کیفیت بالای محصول

 

مکان

محصول قرار است کجا و چگونه به دست مشتری برسد؟ تیم بازاریابی با شناختی که از مصرف‌کننده دارد می‌فهمد که باید کجا محصول را عرضه کند و چطور محصول را برای فروش در مقابل مشتری قرار دهد.

ممکن است یک محصول در فروشگاه اینترنتی بهتر فروخته شود یا برعکس در فروشگاه‌های خرده‌فروشی سطح شهر. اینکه یک محصول داخل ایران فروش دارد یا خارج از ایران کار بازاریابی است. بازاریابی مسئول تعیین مکان درست برای فروش محصولات است.

 

پروموشن

پروموشن شامل هرنوع فعالیت تبلیغی است که منجر به فروش بیشتر محصول می‌شود.

مثلا تاکتیک‌هایی برای تشویق مشتری به خرید، خرید بیشتر و یا خرید گران‌تر محصول. مثلا تخفیف، کد تخفیف، اشانتیون، بسته‌بندی خاص، محصول رایگان، استفاده‌ی آزمایشی رایگان از خدمت، محصول پرمیوم و …

یا تبلیغات آنلاین، چاپی، رویداد رونمایی از محصول، کمپین‌های روابط عمومی، رپورتاژآگهی و …

تعریف بازاریابی با مدل 4P

این چهار P چهار بخش تشکیل‌دهنده‌ی فرایند بازاریابی است که نشان می‌دهد چطور بازاریابی در همه‌ی حوزه‌های تشکیل‌دهنده‌ی کسب‌وکار وجود دارد.

 

انواع بازاریابی

بازاریابی انواع و اقسام بسیار زیادی دارد. گاهی تقسیم‌یندی بر اساس پلتفرم است، گاهی بر اساس روش است، گاهی بر اساس نتیجه و …

تیم بازاریابی بر اساس نتایج تحقیقات بازار تعیین می‌کند که کدام نوع بازاریابی (یا چه ترکیبی از انواع بازاریابی) و بهترین ابزارها برای خدمت به برند مناسب است.

 

بازاریابی اینترنتی در مقابل بازاریابی آفلاین

بازاریابی اینترنتی یا آنلاین شامل هر نوع بازاریابی است که با استفاده از اینترنت یا آنلاین صورت می‌گیرد. این نوع بازاریابی شامل انواع مختلفی است مانند تبلیغات ویدئویی، بازاریابی از طریق موتور جستجو، بازاریابی ایمیلی و … . بازاریابی اینترنتی خودش از شاخه‌ی دیجیتال مارکتینگ است.

بازاریابی آفلاین هم همه‌ی اقسام بازاریابی را که در دنیای واقعی و بدون اینترنت انجام می‌شود در برمی‌گیرد. تبلیغات در روزنامه و مجله و نصب بیلبورد در بزرگراه‌ها از مثال‌های بازاریابی آفلاین است.

امروزه کسب‌وکارها کمپین‌های بازاریابی آفلاین خود را با کمپین‌های آنلاین هماهنگ می‌کنند و هر دو استراتژی را برای تکمیل یکدیگر به کار می‌گیرند.

 

بازاریابی درون‌گرا / Inbound در مقابل بازاریابی برون‌گرا Outbound

بازاریابی درون‌گرا تلاش می‌کند که محصول توسط مشتریان پیدا شود، برعکس بازاریابی برون‌گرا که تلاش می‌کند مشتریان را پیدا کند. کسب‌وکارها در بازاریابی درون‌گرا سر راه مخاطب قرار می‌گیرند و مخاطب تصور می‌کند که خودش محصول را پیدا کرده است.

نکته‌ی مهم این است که افراد با تمایل به رفع مشکل خود و احتمالا خرید محصول یا خدمات شروع به جست‌وجو می‌کنند و بر سر راه خود کسب‌وکار شما را می‌یابند. مثلا وقتی مشتریان محصول/ خدمات را در گوگل جستجو می‌کنند، صفحه نتایج گوگل شما را به آنها نشان می‌دهد.

بازاریابی برون‌گرا که همان بازاریابی سنتی است اگرچه کمتر از گذشته محبوب است، اما منسوخ نشده است. اکثر شرکت‌ها برای دستیابی به مشتریان بالقوه از انواع مختلف این بازاریابی استفاده می‌کنند.

هرگونه بازاریابی برای معرفی محصول یا خدمات برای شخصی که به دنبال آن محصول یا خدمات نیست بازاریابی برون‌گرا است. برای نمونه بازاریابی تلفنی، ارسال خبرنامه، نصب بیلبورد و تبلیغات بنری در وب‌سایت‌های مختلف.

 

بازاریابی B2B در مقابل بازاریابی B2C

اگر بازار فروش محصولات یا خدمات شما کسب‌وکار دیگری باشد بازاریابی برای محصولات یا خدمات از نوع B2B یا Business to Business است. در این موارد از آنجا که محصولات و خدمات در تعداد یا مقادیر زیاد معامله می‌شوند نیازمند ارتباطات مستقیم و عمیق‌تر خواهد بود.

درحالی‌که بازاریابی B2C یا Business to Customer تلاش می‌کند محصولات یا خدمات را به مشتریانی برساند که احتمالا مصرف‌کننده‌ی نهایی محصول هستند. از آنجا که تعداد مشتریان در این نوع بازاریابی بسیار بیشتر از بازاریابی B2B است تلاش‌های گسترده‌تری هم برای جلب مشتری نیاز دارد.

تبلیغات تلویزیونی و رادیویی یا تبلیغ در روزنامه و مجلات برای رسیدن به مشتریان خرد یا مصرف‌کننده‌ی نهایی مناسب‌ترند.

این دسته‌بندی‌ها بازاریابی را به دو نوع مقابل هم تقسیم می‌کردند. بازاریابی در دنیای امروز به اشکال خاص مشهور و محبوبی دارد که با ظهور دنیای دیجیتال به وجود آمده‌اند. هرکدام از آنها می‌توانند ذیل انواع بازاریابی، که در بالا توضیح دادیم، باشند:

تا اینجا در مورد بازاریابی گفتیم اما ممکن است بپرسید که بازاریابی با فروش، تبلیغات، برندینگ و روابط عمومی چه فرقی دارد؟ بازاریابی اگرچه با همه‌ی اینها هم‌پوشانی دارد اما هیچکدام از اینها نیست.  مقایسه‌ی بازاریابی با تبلیغات، فروش و برندینگ بسیار جالب است.

 

بازاریابی و تبلیغات

استراتژیست بازاریابی در همه‌ی مراحل توسعه محصول، تحقیقات بازار، توزیع محصول، استراتژی فروش، روابط عمومی و پشتیبانی مشتریان حضور مؤثر دارد. بازاریابی در اغلب پلتفرم‌ها و شبکه‌های اجتماعی حاضر است و با تیم‌های درون سازمان برای شناسایی مخاطبان، برقراری ارتباط با آنها و ایجاد وفاداری به برند در طول زمان همکاری می‌کند.

درحالی‌که تبلیغات یکی از ابزارهای بازاریابی است. تبلبغات یک تلاش استراتژیک است برای ایجاد آگاهی در مخاطبان از وجود محصول یا خدمات.

به عبارت ساده‌تر، تبلیغات تنها یک روش است که بازاریابان برای فروش محصول از آن استفاده می‌کنند.

 

بازاریابی و فروش

بازاریابی و فروش اگرچه باهم در موقعیت‌هایی هم‌پوشانی دارند، ولی هرکدام حوزه‌ای بخصوص هستند.

تیم فروش چیزی درمورد اینکه این محصول چیست یا چه کسی آن را می‌خرد نمی‌داند؛ آنها فقط مشتری بالقوه را می‌گیرند و او را ترغیب می‌کنند که خرید کند. کارمندان شاغل در واحد فروش باید با مشتریان ارتباط نزدیکی برقرار کنند که برای این کار به تیم بازاریابی نیاز دارند.

تیم بازاریابی با اطلاع‌رسانی در مورد برند و محصولات، مشتریان بالقوه را آماده می‌کنند. آنها از بازخوردها و تفکر مشتری استفاده می‌کنند تا تصمیم بگیرند چه کالاهایی را در آینده تولید کنند یا چطور محصولات موجود را تغییر دهند که نیازهای مشتری را بهتر برآورده کند.

کسب‌وکارها در فروش موفق نخواهند بود مگر اینکه مشتریان از قبل درمورد برند یا محصول آگاهی داشته باشند؛ این کاری است که بازاریابی برای انجام می‌دهد.

موفقت در فروش زمانی حاصل خواهد شد که تیم‌های بازاریابی و فروش با هم همکاری نزدیکی داشته باشند و رویکردی همسو داشته باشند. این همسویی باعث می‌شد که فقط مشتریان راغب باکیفیت در برابر تیم فروش قرار گیرند و تلاش تیم فروش هرز نرود.

 

بازاریابی و برندینگ

برند آن تصویری است که مخاطبان از یک کسب‌وکار در ذهن دارند. این تصویر علاوه بر هویت برند، یعنی رنگ و لوگو و گرافیک و شعار و لحن، متأثر از رفتارها و تصمیماتی است که از ابتدای تأسیس برند گرفته شده است. بر این اساس، برندینگ فرایندی است شامل فعالیت‌هایی برای ساخت و اصلاح این تصویر در ذهن مخاطبان.

بازاریابی می‌تواند برند را به نحو مثبت یا منفی تحت تأثیر قرار دهد و به فرایند برندینگ کمک شایانی می‌کند. برندهای بزرگ بازاریابی قوی‌ای هم دارند.

 

بازاریابی و روابط عمومی

بازاریابی فعالیتی ترویجی است که به فروش ختم می‌شود، در حالی‌که روابط عمومی با ایجاد ارتباطات و پوشش رسانه‌ای مثبت شهرت برند را مدیریت می‌کند.

هدف از بازاریابی دستیابی به مشتریان بالقوه و حفظ مشتریان فعلی است، درحالی‌که روابط عمومی در مورد حفظ روابط مثبت با طیف مخاطبان گسترده‌تری است؛ هر کسی که به شرکت یا برند علاقه داشته باشد. این مخاطبان وسیع شامل مشتریان، رسانه‌ها، کارمندان و سهامداران است.

بازاریابی یک سرمایه‌گذاری برای رسیدن به مشتریان جدید است، درحالی‌که روابط عمومی هزینه‌کردن برای افزایش اعتبار شرکت است. اندازه‌گیری میزان بازگشت سرمایه در کمپین‌های روابط عمومی معمولاً دشوارتر از از بازاریابی است.

تفاوت بازاریابی با تبلیغات، فروش، برندینگ و روابط عمومی

 

در آخر

وقتی برای یک کسب‌وکار واحد بازاریابی تأسیس می‌شود، بازاریابی به همه‌جای کسب‌وکار سرک می‌کشد تا نتیجه‌ی کسب‌وکار، یعنی فروش محصول و کسب سود، محقق شود. بازاریابی با انجام تحقیقات بازار و شناخت همه‌چیز درباره‌ی بازار، استراتژی‌ای می‌چیند که زنجیره‌ی کسب‌وکار را تقویت کند و کسب‌وکار بشود آنچه باید بشود.

این مقاله با نظرات شما زیر این پست کامل‌تر خواهد شد.

منبع
hubspotanvesakmarketinginsidergrouppublicrelationssydneyamacyberclickcyberclickthebalancesmb

حبیب متوسل

حبیب متوسل شیفتۀ دنیای وب، دیجیتال‌مارکتینگ و بازاریابی محتوایی است. مقالات محتواژه هم اغلب نوشته‌های اوست. او، این روزها، از تجربه و مهارت‌هایش برای موفقیت کسب‌وکارها در جذب مخاطب از موتورهای جستجو و تبدیل آنها به مشتری استفاده می‌کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید